Ana Sayfa · Phrasal Verbler · Ünite 01
Ünite 01
Phrasal Verbs: The Basics
türleri, sözcük sırası ve parçacıklar
🇹🇷 Türkçe Özet
Phrasal verb, bir fiil ile bir parçacığın (up, out, off, on vb.) birleşmesiyle oluşur ve çoğu zaman yeni bir anlam taşır: give up (vazgeçmek). Ayrılabilen phrasal verblerde nesne bir zamir ise zamir fiil ile parçacığın arasına girer: turn it off.
Phrasal Verb Nedir?
Phrasal verb, ardından parçacık (particle) adı verilen bir ya da iki küçük sözcük (up, down, out, off, on, in, over, away, back…) gelen fiildir. Bu birleşim çoğu zaman fiilin tek başına taşıdığı anlamdan çok farklı bir anlam kazanır: give (vermek) → give up (vazgeçmek).
Phrasal verbler konuşma dilinde, filmlerde, dizilerde ve gündelik yazılarda son derece yaygındır. Pek çoğunun daha resmî, tek sözcüklük bir karşılığı da vardır (find out = discover); bu durum okuma becerisi ve YDS, YÖKDİL gibi sınavlar açısından önemlidir.
Phrasal Verblerin Dört Türü
| Tür | Örnek | Not |
|---|---|---|
| Geçişsiz (nesne almaz) | The car broke down. / I woke up early. | Parçacıktan sonra nesne gelmez. |
| Ayrılabilen (geçişli) | Turn off the TV. / Turn the TV off. | İsim nesne parçacıktan önce ya da sonra gelebilir. |
| Ayrılamayan (geçişli) | She looks after her mother. | Nesne her zaman parçacıktan sonra gelir. |
| Üç parçalı | I can't put up with the noise. | Fiil + iki parçacık; asla ayrılmaz. |
Zamirlerle Sözcük Sırası
| ✅ Doğru | ❌ Yanlış | Kural |
|---|---|---|
| Turn it off. | Turn off it. | Ayrılabilen fiil + zamir → zamir ortaya girer. |
| Pick them up. | Pick up them. | me, you, him, her, us, them için de aynı kural geçerlidir. |
| Turn off the light. / Turn the light off. | — | İsim nesne iki konumda da kullanılabilir. |
| Look after her. | Look her after. | Ayrılamayan fiil → nesne her zaman parçacıktan sonra gelir. |
| She picked up all the books on the floor. | — | Uzun bir nesne genellikle parçacıktan sonra gelir. |
Parçacıkların Sık Taşıdığı Anlamlar
| Parçacık | Genel anlam | Örnekler |
|---|---|---|
| up | tamamlama, artış | eat up, fill up, speed up, turn up |
| down | azalma, yazıya geçirme, durma | slow down, write down, calm down, break down |
| out | çıkarma, ortaya çıkarma, sonuna kadar | find out, sort out, run out, wipe out |
| off | ayrılma, durdurma, çıkarma | set off, call off, turn off, take off |
| on | devam etme, giyme, başlatma | go on, carry on, put on, turn on |
| back | geri dönüş, iade | call back, give back, pay back |
| over | gözden geçirme, tekrar, devir | think over, go over, take over |
| away | uzaklaşma, ortadan kaldırma | throw away, give away, put away |
Phrasal Verbler ve Resmî Karşılıkları
Konuşmada phrasal verbler doğal bir etki yaratır. Akademik yazıda ise çoğunlukla resmî fiil tercih edilir; YDS okuma parçalarında her ikisiyle de karşılaşılır.
| Phrasal verb | Resmî karşılığı | Türkçe |
|---|---|---|
| find out | discover | öğrenmek, keşfetmek |
| put off | postpone | ertelemek |
| carry out | conduct, perform | yürütmek, gerçekleştirmek |
| come up with | devise, propose | (fikir) bulmak, ortaya atmak |
| look into | investigate | araştırmak, incelemek |
| go up / go down | increase / decrease | artmak / azalmak |
| set up | establish | kurmak |
| turn down | reject, refuse | reddetmek |
| put up with | tolerate | katlanmak |
| leave out | omit | dışarıda bırakmak, atlamak |
Türkçe Fiiller → İngilizce Phrasal Verbler
Türkçede tek sözcükle ifade edilen pek çok fiil İngilizcede phrasal verb ile karşılanır. Sözcüğü sözcüğüne çeviri hatalara yol açar:
| Türkçe | ✅ İngilizce | ❌ Birebir çeviri |
|---|---|---|
| vazgeçmek | give up | pass from |
| ışığı açmak / kapatmak | turn on / turn off the light | open / close the light |
| büyümek (insan) | grow up | big / become big |
| bayılmak | pass out / faint | fall out |
| geçinmek, iyi anlaşmak | get on / get along with | pass well with |
| (sözlükte) bakmak | look up a word | look a word |
Açıklamalı Örnekler
Özne
Fiil
Yardımcı fiil
Nesne
Sıfat
Zarf
Edat
Sözcüğün cümledeki görevini görmek için üzerine gelin.
subjectSheverbturnedobjectthe offerverbdown.
↳ Ayrılabilen fiil: nesne, fiil ile parçacığın arasına girebilir.
Pleaseverbturnobjectitverboff.
↳ Nesne zamirse → her zaman ortaya girer: turn it off.
subjectWhoverblooks afterobjectyour children?
↳ Ayrılamayan fiil: look after + nesne.
Sık Yapılan Hatalar
Turn off it, please.
→
Turn it off, please.
Nesne zamirse fiil ile parçacığın arasına girer.
Please pick up them.
→
Please pick them up.
Ayrılabilen fiil + zamir → fiil + zamir + parçacık.
Can you look my cat after?
→
Can you look after my cat?
Look after ayrılamayan bir phrasal verbdür.
She gave up to smoke.
→
She gave up smoking.
Give up fiilinden sonra -ing kullanılır.
I'm looking forward to meet you.
→
I'm looking forward to meeting you.
Buradaki to bir edattır → -ing.
Can you open the light?
→
Can you turn on the light?
Işıklar ve cihazlar → turn on / turn off.