Ana Sayfa · C1 Advanced · Ünite 07
Ünite 07
Cleft Sentences & Fronting
it-cleft, wh-cleft ve odaklama
🇹🇷 Türkçe Özet
Bilgiyi öne çıkarma teknikleri: yarık cümleler (It is... that / What... is) ve öne alma (fronting). Vurgu ve üslup içindir.
C1 Düzeyinde Bilgi Düzenleme
C1 düzeyindeki akıcı konuşucular, bir cümlede vurgunun nereye düşeceğini denetler. Yarık cümleler (cleft sentences), belirli bir öğeyi öne çıkarmak için tek bir cümleciği ikiye ayırır; öne alma (fronting) ise odak ya da bağdaşıklık sağlamak amacıyla bir öbeği cümlenin başına taşır. Bunlar yalnızca dilbilgisi yapıları değil, aynı zamanda üslup ve vurgu araçlarıdır.
It-Cleft Yapısı — "It is/was ... that/who"
Bir öğe, It is/was ifadesinden sonra yerleştirilerek öne çıkarılır; cümlenin geri kalanı that/who cümleciği ile devam eder.
| Vurgulanan öğe | Örnek |
|---|---|
| Özne (kişi) | It was Sarah who solved the problem. |
| Nesne | It was the contract that they signed. |
| Zaman | It was in 2010 that we met. |
| Yer | It was in Rome that they married. |
| Neden | It was because of the rain that we left. |
Wh-Cleft Yapısı (Sözde Yarık Cümleler) — "What ... is/was"
Cümle bir what cümleciği ile başlar ve odak is/was sözcüğünden sonra yerleştirilir. Bu yapı, konuşmada asıl noktaya doğru adım adım ilerlemek için çok yaygın olarak kullanılır.
| Kalıp | Örnek |
|---|---|
| What + cümlecik + is + odak | What I need is a holiday. |
| What + cümlecik + is + to-mastar | What we should do is leave now. |
| What happened was... | What happened was (that) the system crashed. |
| All (that) ... is | All I want is some peace. |
Diğer Yarık Cümle Kalıpları
| Kalıp | Örnek | Etkisi |
|---|---|---|
| The thing that... is | The thing that annoys me is the noise. | Belirli bir sorunu belirtir |
| The reason (why)... is | The reason I called is to apologise. | Nedene odaklanır |
| The place where... is | The place where I relax is the garden. | Yere odaklanır |
| It is ... who/that (kişiler) | It is teachers who shape the future. | Eylemi yapanı vurgular |
Öne Alma — Odak İçin Öbeklerin Yer Değiştirmesi
Bir öbek, vurgu, karşıtlık ya da bağdaşıklık sağlamak amacıyla cümlenin başına taşınır. Bazı öne alma türleri devrik yapıya (inversion) yol açar.
| Tür | Örnek | Devrik yapı? |
|---|---|---|
| Zarf öbeğini öne alma | In the corner stood an old clock. | Evet (yer + geçişsiz fiil) |
| Nesneyi öne alma | That film, I really enjoyed. | Hayır |
| Olumsuz zarf | Never have I seen such a mess. | Evet (yardımcı fiil) |
| Yorum öbeğini öne alma | Strange as it may seem, he agreed. | Hayır |
İleri Düzey Öne Alma Kalıpları
| Kalıp | Örnek | Anlamı |
|---|---|---|
| Sıfat / zarf + as + özne + fiil | Much as I like him, I can't agree. · Tired as she was, she kept going. | = although (-e rağmen) |
| Try as I might | Try as I might, I couldn't open it. | = ne kadar uğraşsam da |
| Gone are the days when ... | Gone are the days when phones were just for calls. | öne alınmış ortaç + devrik yapı |
| Where / when / why yarık cümleleri | Where he went wrong was trusting them. | yere / zamana / nedene odaklanma |
| The last thing + cümlecik + is | The last thing I want is an argument. | güçlü olumsuz odak |
| It's not ... but ... | It's not the cost but the time that worries me. | karşıtlık odağı |
Türkçedeki "-se de / ne kadar ... -se de"
| Türkçe | ✅ İngilizce (öne alınmış) |
|---|---|
| Onu ne kadar sevsem de katılamam. | Much as I like him, I can't agree. |
| Ne kadar denesem de açamadım. | Try as I might, I couldn't open it. |
| Yorgun olmasına rağmen devam etti. | Tired as she was, she carried on. |
| Telefonların sadece konuşmak için olduğu günler geride kaldı. | Gone are the days when phones were just for calls. |
| En son istediğim şey bir tartışma. | The last thing I want is an argument. |
Açıklamalı Örnekler
Özne
Fiil
Yardımcı fiil
Nesne
Sıfat
Zarf
Edat
Sözcüğün cümledeki görevini görmek için üzerine gelin.
It wassubjecther couragethatverbinspiredobjectus.
↳ It-cleft — "her courage" öğesini öne çıkarır.
subjectWhat I needverbisobjecta good rest.
↳ Wh-cleft — "a good rest" odağına doğru ilerler.
In the doorwayverbstoodsubjecta stranger.
↳ Zarf öbeğini öne alma + devrik yapı (yer + geçişsiz fiil).
Sık Yapılan Hatalar
It was because of he was late that we left.
→
It was because he was late that we left.
"Because" + cümlecik ("because of" + cümlecik değil).
What I need it is a holiday.
→
What I need is a holiday.
"It" eklenmez — what cümleciği zaten öznedir. (Odak çoğul olduğunda "What I need are new shoes" biçimine de rastlanır.)
It was Sarah which solved it.
→
It was Sarah who solved it.
Yarık cümlelerde kişiler için "who" kullanılır.
The reason why I left was because I was tired.
→
The reason I left was that I was tired.
"Reason why ... because" yapısından kaçınılır — "that" kullanılır.
Never I have seen such chaos.
→
Never have I seen such chaos.
Olumsuz öğeyi öne alma devrik yapıya yol açar: have I.
As much as tired she was, she continued.
→
Tired as she was, she continued.
Sıfat + as + özne + fiil.
Gone the days are when...
→
Gone are the days when...
Öne alınmış ortaç + be + özne.