Ana Sayfa · B2 Upper-Intermediate · Ünite 11
Ünite 11
Emphatic Structures
cleft cümleler ve do/did ile vurgu
🇹🇷 Türkçe Özet
Vurgulama yapıları: yarık cümleler (It was Tom who... / What I need is...) ve do/did ile fiil vurgusu (I did call you!).
Vurgulu Yapılar Neden Kullanılır?
Vurgulu yapılar (emphatic structures), cümlenin belirli bir bölümünü öne çıkarır ya da ona dikkat çeker. Duygu, karşıtlık ya da önem bildirir; öykü anlatımında, tartışmada ve ikna edici yazılarda büyük önem taşır.
Vurgu İçin Do / Does / Did
Bir fiili vurgulamak için, özellikle karşı çıkmak, ısrar etmek ya da güçlü bir duygu bildirmek için do / does / did + fiilin yalın hâli kullanılır.
- ⚠ "Did" sözcüğünden sonra her zaman fiilin yalın hâli kullanılır: I did call ("called" DEĞİL).
| Kullanım | Örnek |
|---|---|
| Karşı çıkma | "You don't like it." → "I do like it!" |
| Doğruluğu vurgulama | I did call you — twice! |
| Duygu katma | I do hope you'll come. |
| İçtenlik | She does care about you. |
Vurgu İçin What Cümlecikleri
Özneyi, nesneyi ya da düşünceyi vurgulamak için bir what cümleciği kullanılır.
- ⚠ Anlam çoğul olsa bile "what" yapısından sonra gelen fiil tekildir: What we need is new ideas.
| Yapı | Örnek |
|---|---|
| What + cümlecik + be + vurgulanan bölüm | What I need is a good night's sleep. |
| What matters most is honesty. | |
| What we should do is start again. |
Cleft Cümleler — It is/was ... who/that
Cleft cümleler (yarık cümleler), bir öğeyi vurgulamak için bilgiyi iki bölüme ayırır. Kişiler için who; eşyalar, zamanlar ve nedenler için that kullanılır.
| Vurgulanan öğe | Örnek |
|---|---|
| Özne (kişi) | It was Tom who broke the window. |
| Nesne (eşya) | It was the keys that I lost. |
| Yer | It was in London that we first met. |
| Zaman | It was last year that we moved. |
| Neden | It was because of you that I succeeded. |
Vurgu İçin Öne Alma
Etkileyici ya da retorik bir etki yaratmak için cümlenin bir bölümü başa alınır.
- In the middle of the night, the phone rang.
- Never again will I trust him.
- At the end of the road stood an old house.
- 💡 Öne alma + devrik yapı hem odak hem üslup kazandırır.
Vurgulu Yapıları Birleştirme
- It was what she said that hurt the most.
- What I do love is the way you think.
- It was because he cared that he stayed.
Diğer Cleft Kalıpları
| Kalıp | Örnek |
|---|---|
| All (that) + cümlecik + is | All I want is a quiet weekend. |
| The thing / reason / place / person ... is | The reason (why) I left was the noise. · The person who helped me was Ayşe. |
| Ters çevrilmiş what-cleft | A quiet weekend is what I want. |
| Karşıtlık: It's not X that ..., it's Y | It's not the money that worries me, it's the time. |
| What + özne + do + is (+ fiilin yalın hâli) | What he did was (to) call the police. |
Türkçedeki "-en ... -dı / Asıl ... -dır"
Türkçede vurgu sözcük sırası ve -en / -an sıfat-fiilleriyle yapılır. İngilizcede ise It was ... who/that ya da What ... is yapıları kullanılır:
| Türkçe | ✅ İngilizce |
|---|---|
| Camı kıran Tom'du. | It was Tom who broke the window. |
| Asıl ihtiyacım olan uyku. | What I really need is sleep. |
| Onunla Paris'te tanıştık (başka yerde değil). | It was in Paris that we met. |
| Tek istediğim biraz huzur. | All I want is some peace. |
| Seni gerçekten aradım! | I did call you! |
Açıklamalı Örnekler
Özne
Fiil
Yardımcı fiil
Nesne
Sıfat
Zarf
Edat
Sözcüğün cümledeki görevini görmek için üzerine gelin.
subjectIauxiliarydidverbcallobjectyou— twice!
↳ Do/Did ile vurgu — "did" sözcüğünden sonra fiilin yalın hâli.
subjectWhat I needverbisobjecta good night's sleep.
↳ What cümleciği — özne olarak "what" cümleciği, tekil fiil.
It wassubjectTomwhoverbbrokeobjectthe window.
↳ Cleft cümle — "who" ile vurgulanan kişi.
Sık Yapılan Hatalar
I did called you.
→
I did call you.
"Did" sözcüğünden sonra fiilin yalın hâli kullanılır: called değil call.
What I like is are books.
→
What I like is books.
Yalnızca bir fiil — tekil "is", "what" ile uyumludur.
It was broke the window Tom.
→
It was Tom who broke the window.
Doğru sözcük sırası: It was + vurgulanan öğe + who/that + cümlenin geri kalanı.
What do I love is music.
→
What I love is music.
"What" sözcüğünden sonra soru sırası kullanılmaz; bu bir isim cümleciğidir.
She does cares about you.
→
She does care about you.
"Does" sözcüğünden sonra fiilin yalın hâli kullanılır: cares değil care.
All what I want is peace.
→
All (that) I want is peace.
"All what" değil "All (that)".
The reason is because I was tired.
→
The reason is that I was tired.
"The reason is that ..." (daha resmî).