Should tavsiye ("-meli/-malı"), must güçlü zorunluluk (içsel), have to dışsal zorunluluk verir: You should rest / You must stop / I have to work.
Zorunluluk Bildiren Üç Kip
Should, must ve have to, belirli ölçüde zorunluluk ya da gereklilik bildirir; ancak güç ve kaynak bakımından birbirlerinden ayrılırlar. Bütün kiplerde olduğu gibi bunlardan sonra da fiilin yalın hâli gelir.
Should — Tavsiye ve Öneri
Should; tavsiye, öneri ve doğru ya da beklenen olduğu düşünülen şeyleri ifade etmek için kullanılır. Kesin bir emir değil, yumuşak bir öneridir.
Kullanım
Örnek
Tavsiyeler
You should see a doctor about that cough.
Öneri
You should try the fish — it's excellent!
Doğru / yanlış olan
He shouldn't speak to her like that.
Beklenti
The parcel should arrive by Friday.
Must — Güçlü Zorunluluk (İçsel)
Must, konuşanın kendi duygusundan ya da yargısından kaynaklanan güçlü bir zorunluluk ya da gereklilik bildirir. Should'dan daha güçlüdür.
Kullanım
Örnek
Güçlü zorunluluk
You must finish the report today.
Mantıksal çıkarım
She must be tired — she worked all night.
Yasak (olumsuz)
You mustn't smoke in here.
Have To — Dışsal Zorunluluk
Have to da güçlü bir zorunluluk bildirir; ancak bu gereklilik konuşanın kendi duygusundan değil, dışarıdan gelen bir kuraldan, yasadan ya da durumdan kaynaklanır. Olumsuz ve soru cümlelerinde do/does/did kullanılır.
Tür
Örnek
Dışsal zorunluluk
I have to wear a uniform at work. (şirket kuralı)
Zorunluluk yok
You don't have to come — it's optional. (isteğe bağlı)
Soru
Do you have to work on Saturdays?
Geçmiş
She had to stay late yesterday.
He/She/It (şimdiki zaman)
He has to leave by 6.
Karşılaştırma: Should / Must / Have To
Kip
Güç
Kaynak
Örnek
should
Yumuşak — tavsiye/öneri
Konuşanın görüşü
You should exercise more.
must
Güçlü — gereklilik
Konuşanın kendi duygusu
You must submit this today.
have to
Güçlü — gereklilik
Dışsal kural/yasa
I have to renew my passport.
don't have to
Zorunluluk yok (isteğe bağlı)
Dışsal — bir seçimdir
You don't have to bring anything.
mustn't
Güçlü — yasak
Kural ya da yasa
You mustn't park here.
Gerçek Hayatta Must ve Have To
Olumlu cümlelerde must ve have to çoğunlukla birbirinin yerine kullanılabilir: I must / have to finish this today. Aradaki fark (içsel ve dışsal) küçüktür.
Olumsuz cümlelerde ise anlamları tamamen farklıdır: mustn't = izin verilmez · don't have to = gerekli değildir.
Must yazılı kurallarda ve tabelalarda yaygın olarak kullanılır: Passengers must show their tickets.
Mustn't ve Don't Have To
Bu iki yapı birbirine benzese de çok farklı anlamlara gelir:
Mustn't
Don't have to
= yasaktır — kesinlikle yapılmamalıdır
= gerekli değildir — seçim size kalmıştır
You mustn't smoke here. (izin verilmez)
You don't have to wear a tie. (isteğe bağlıdır)
Geçmiş ve Gelecek: had to / will have to
Must kipinin geçmiş ya da gelecek zaman biçimi yoktur. Bunun yerine have to kullanılır:
Zaman
Örnek
Geçmiş
I had to work late yesterday. (musted değil)
Geçmiş olumsuz
We didn't have to pay — it was free.
Gelecek zaman
You'll have to wait a few minutes.
Soru (geçmiş)
Did you have to wait long?
Türkçedeki "-meli / zorunda / -memeli"
Türkçe
İngilizce
Anlamı
Doktora gitmelisin.
You should see a doctor.
tavsiye
Bu raporu bugün bitirmeliyim.
I must / have to finish this report today.
gereklilik
Gelmek zorunda değilsin.
You don't have to come.
gerekli değil
Burada sigara içmemelisin. (yasak)
You mustn't smoke here.
yasak
Dün geç saate kadar çalışmak zorunda kaldım.
I had to work late yesterday.
geçmiş
Açıklamalı Örnekler
Özne
Fiil
Yardımcı fiil
Nesne
Sıfat
Zarf
Edat
Sözcüğün cümledeki görevini görmek için üzerine gelin.