Ana Sayfa · B2 Upper-Intermediate · Ünite 14
Ünite 14
Reduced Clauses
ortaçlar ve kısa anlatım
🇹🇷 Türkçe Özet
Kısaltılmış cümlecikler; tekrarı azaltıp yazıyı derli toplu yapar. The man who is talking → The man talking; The books that were written → The books written.
Kısaltılmış Cümlecikler Nedir?
Kısaltılmış cümlecikler (reduced clauses), tam cümlecikleri anlamı değiştirmeden daha kısa öbeklere dönüştürerek yazıyı yoğunlaştırır. Akademik yazılarda, raporlarda ve akıcı konuşmada yaygındır.
Students who study hard succeed. → Students studying hard succeed.
Sıfat Cümleciklerini Kısaltma (Etken)
Who/which/that + fiil → -ing biçimi
| Tam cümlecik | Kısaltılmış biçim |
|---|---|
| The man who teaches English is friendly. | The man teaching English is friendly. |
| Students who work hard succeed. | Students working hard succeed. |
| The woman who lives next door is a doctor. | The woman living next door is a doctor. |
Sıfat Cümleciklerini Kısaltma (Edilgen)
That + be + fiilin 3. hâli → yalnızca fiilin 3. hâli
| Tam cümlecik | Kısaltılmış biçim |
|---|---|
| The books that were written by him are famous. | The books written by him are famous. |
| The cars that were produced in Japan are reliable. | The cars produced in Japan are reliable. |
| The man who was arrested is innocent. | The man arrested is innocent. |
Zarf Cümleciklerini Kısaltma
Her iki cümlecikte de özne aynı olduğunda zarf cümleciği bir ortaç öbeğine kısaltılır.
| Tür | Tam cümlecik | Kısaltılmış biçim |
|---|---|---|
| Zaman | After he finished his work, he left. | After finishing his work, he left. |
| Neden | Because she felt tired, she stayed home. | Feeling tired, she stayed home. |
| Koşul | If you are given the chance, take it. | Given the chance, take it. |
| Neden | Since he was late, he missed the train. | Being late, he missed the train. |
Mastara Kısaltma (Amaç)
| Tam cümlecik | Kısaltılmış (mastar) |
|---|---|
| He went to the store so that he could buy milk. | He went to the store to buy milk. |
| She worked hard so that she could pass. | She worked hard to pass. |
| He stopped because he wanted to rest. | He stopped to rest. |
Ne Zaman Kısaltma Yapılmaz?
Özneler farklıysa asla kısaltma yapılmaz; aksi hâlde "sarkık ortaç" (dangling participle) oluşur.
| Yanlış ❌ | Doğru ✅ |
|---|---|
| Walking home, the phone rang. (telefon yürümez!) | While I was walking home, the phone rang. |
| Raining heavily, we stayed inside. (biz yağmayız) | Because it was raining heavily, we stayed inside. |
Perfect Ortaçlar, Olumsuzlar ve With + İsim + -ing
| Biçim | Örnek | Kullanım |
|---|---|---|
| Having + fiilin 3. hâli | Having finished the report, she went home. | bir eylemin diğerinden açıkça önce gerçekleşmesi |
| Having been + fiilin 3. hâli | Having been warned, we took an umbrella. | edilgen, daha önceki eylem |
| Not + -ing | Not knowing what to do, I called my dad. | olumsuz neden |
| while / when / before / since + -ing | While waiting for the bus, I read the news. | açıklık için bağlaç korunur |
| With + isim + -ing / fiilin 3. hâli | With prices rising, people are spending less. | arka plandaki durum (farklı özne) |
Türkçedeki "-ip / -ken / -dıktan sonra / -dığı için"
| Türkçe | ✅ İngilizce ortaç cümleciği |
|---|---|
| Raporu bitirdikten sonra eve gitti. | After finishing / Having finished the report, she went home. |
| Otobüsü beklerken haberleri okudum. | While waiting for the bus, I read the news. |
| Ne yapacağını bilmediği için babasını aradı. | Not knowing what to do, he called his dad. |
| 1990'da inşa edilen bina artık müze. | The building, built in 1990, is now a museum. |
| ⚠ Eve yürürken yağmur başladı. |
Açıklamalı Örnekler
Özne
Fiil
Yardımcı fiil
Nesne
Sıfat
Zarf
Edat
Sözcüğün cümledeki görevini görmek için üzerine gelin.
subjectThe womanverbliving next doorverbis a doctor.
↳ Kısaltılmış etken sıfat cümleciği: who lives → living.
subjectThe booksverbwritten by herverbare bestsellers.
↳ Kısaltılmış edilgen sıfat cümleciği: that were written → written.
verbFeeling tired,subjectsheverbwent to bed early.
↳ Kısaltılmış zarf cümleciği: because she felt → feeling.
Sık Yapılan Hatalar
The car producing in Japan is new.
→
The car produced in Japan is new.
Edilgen kısaltma → fiilin 3. hâli: produced.
After finish his work, he left.
→
After finishing his work, he left.
-ing biçimi gerekir: finishing.
Because being tired, she slept.
→
Being tired, she slept.
Ortaç öbeği kullanırken "because" atılır.
Walking, the phone rang. (different subjects)
→
While I was walking, the phone rang.
Farklı özneler kısaltılamaz; aksi hâlde sarkık ortaç oluşur.
The student studied hard passing the test.
→
The student studied hard to pass the test.
Amaç = mastar: to pass.
Having finish the work, he left.
→
Having finished the work, he left.
Having + fiilin 3. hâli.
Not know the answer, I guessed.
→
Not knowing the answer, I guessed.
Olumsuz ortaç: not + -ing.