Ana Sayfa · A1 Starter · Ünite 18
Ünite 18
Imperatives
Emirler, talimatlar ve ricalar
🇹🇷 Türkçe Özet
Emir kipi; komut, talimat ve rica için fiilin yalın hâli kullanılır (özne yok): Close the door / Be careful. Olumsuzu don't ile: Don't run.
Emir Kipi Nedir?
Emir kipi (imperative), emir, talimat, rica, uyarı ya da tavsiye bildirmek için kullanılan fiil biçimidir. Doğrudan ve etkili bir anlatımdır.
Örnekler: Open the window. / Don't touch that. / Please sit down. / Be careful!
Emir Cümleleri Nasıl Kurulur?
| Tür | Kalıp | Örnek |
|---|---|---|
| Olumlu | Fiilin yalın hâli (özne kullanılmaz) | Sit down. / Close the door. / Listen carefully. |
| Olumsuz | Do not / Don't + fiilin yalın hâli | Don't run. / Do not open this file. |
| Kibar rica | Please + fiilin yalın hâli / fiilin yalın hâli + please | Please wait here. / Come in, please. |
| Vurgulu / ciddi | Do + fiilin yalın hâli | Do be quiet! / Do try the cake! |
Temel Kurallar
- Özne gerekmez: Özne her zaman (söylenmeden anlaşılan) "you"dur. ✅ Come here. ❌ You come here.
- Her zaman fiilin yalın hâli kullanılır: -s, -ing ya da -ed eklenmez. ✅ Be quiet. ❌ Being quiet.
- Olumsuz = Don't + fiilin yalın hâli: ✅ Don't worry. ❌ Not worry. / Don't worrying.
- "Please" cümleyi kibar hâle getirir: Cümlenin başında ya da sonunda kullanılabilir. Please close the door. / Close the door, please.
Emir Kipinin Yaygın Kullanımları
| Kullanım | Örnekler |
|---|---|
| Emirler | Stop! / Sit down! / Be quiet! |
| Talimatlar | Turn left. / Add two eggs. / Press the green button. |
| Ricalar | Please help me. / Pass the salt, please. |
| Uyarılar | Watch out! / Don't touch that! / Be careful! |
| Tavsiyeler | Take an umbrella. / Don't eat too much sugar. |
| Davetler | Come in! / Help yourself. / Have a seat. |
| Yol tarifleri | Go straight on. / Turn right at the lights. / Take the second exit. |
Don't Be..., Always..., Never...
- Be fiilinin olumsuz emir biçimi de don't be şeklindedir: Don't be late. Don't be shy. (
Be not late/Not be latedeğil) - Always / Never fiilden önce gelir: Always wear a seatbelt. Never open emails from strangers.
- Tabelalarda tam bir emir cümlesi yerine çoğunlukla No + -ing kullanılır: No smoking. No parking. = Sigara içmeyin. Park etmeyin.
Kibarlık: Emir Cümleleri Kaba Görünebilir
Türkçede "Kapıyı kapat." gibi kısa bir emir cümlesi çoğu zaman sorun yaratmaz. İngilizcede ise yabancı birine, bir iş arkadaşına ya da bir öğretmene yalın bir emir cümlesi kurmak kaba karşılanabilir. Bu nedenle ifade yumuşatılmalıdır:
| Doğrudan (arkadaşlar, talimatlar) | Kibar (çoğu durum) | Çok kibar |
|---|---|---|
| Close the door. | Close the door, please. | Could you close the door, please? |
| Wait here. | Please wait here. | Would you mind waiting here? |
| Give me a coffee. | Can I have a coffee, please? | Could I have a coffee, please? |
Let's — Konuşanı da İçeren Emir
- Let's + fiilin yalın hâli konuşanı da içine alır: Let's go! / Let's have lunch together. / Let's not argue.
- Olumsuz: Let's not + fiilin yalın hâli: Let's not be late. / Let's not waste time.
- Let's, Let us ifadesinin kısaltmasıdır ve bir şeyi birlikte yapmayı önermek için kullanılır.
Örnekler
Özne
Fiil
Yardımcı fiil
Nesne
Sıfat
Zarf
Edat
Sözcüğün cümledeki görevini görmek için üzerine gelin.
verbOpenobjectthe window
↳ Olumlu — fiilin yalın hâli, özne yok.
auxiliaryDon'tverbtouchobjectthat
↳ Olumsuz — don't + fiilin yalın hâli.
Pleaseverbsitadverbdown
↳ Kibar — please + fiilin yalın hâli.
auxiliaryDon'tverbbeadjectivelate
↳ "Be" fiilinin olumsuzu — don't be.
Let'sverbhaveobjectlunchadverbtogether
↳ Let's — konuşanı da içeren bir öneri.
Sık Yapılan Hatalar
You sit down!
→
Sit down!
Emir cümlelerinde özne kullanılmaz.
Don't to run.
→
Don't run.
"Don't" zaten olumsuzluk bildirir; "to" kullanılmaz.
Not open the door.
→
Don't open the door.
Olumsuz emirlerde yalnızca "not" değil, her zaman "don't" kullanılır.
Being quiet, please.
→
Be quiet, please.
-ing biçimi değil fiilin yalın hâli kullanılır.
Sits down, everyone.
→
Sit down, everyone.
Emir cümlelerinde fiil -s almaz.
Let's to go now.
→
Let's go now.
"Let's" sözcüğünden hemen sonra fiilin yalın hâli gelir; "to" kullanılmaz.
Please to help me.
→
Please help me.
"Please" sözcüğünden sonra fiilin yalın hâli gelir; "to" kullanılmaz.
Not be late!
→
Don't be late!
"Be" fiilinin olumsuz emir biçimi "don't be"dir.
Give me the menu. (to a waiter)
→
Could I have the menu, please?
Yalın bir emir cümlesi mağazada ya da restoranda kaba karşılanabilir.