Ana Sayfa · B1 Intermediate · Ünite 03
Ünite 03
Present Perfect Continuous
have / has been + -ing
🇹🇷 Türkçe Özet
Present Perfect Continuous (have been + -ing) geçmişte başlayıp süren ve hâlâ devam eden eylemi vurgular: I have been waiting for an hour.
Present Perfect Continuous Nedir?
Present Perfect Continuous, geçmişte başlayıp hâlâ devam eden ya da kısa süre önce sona ermiş ancak şu anda görünür bir sonucu bulunan eylemleri anlatır. Odak noktası süredir; yani bir şeyin ne kadar zamandır devam ettiğidir.
have / has + been + fiil-ing yapısıyla kurulur.
Biçim
| Tür | Yapı | Örnek |
|---|---|---|
| Olumlu | Özne + have/has + been + fiil-ing | I have been reading all morning. |
| Olumsuz | Özne + haven't/hasn't + been + fiil-ing | She hasn't been sleeping well. |
| Soru | Have/Has + özne + been + fiil-ing? | Have you been studying lately? |
| Kısa cevap | Yes/No + özne + have/has | Yes, I have. / No, she hasn't. |
Üç Temel Kullanım
| Kullanım | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|
| Şimdiye kadar devam eden eylem | Geçmişte başlamış ve hâlâ devam ediyor | I have been teaching here for 10 years. |
| Görünür sonucu olan yakın geçmişteki eylem | Kısa süre önce bitti — etkisini şu anda görüyor ya da hissediyoruz | She's tired because she has been running. |
| Zaman içinde tekrarlanan eylemler | Belirli bir süre boyunca tekrar tekrar gerçekleşiyor | They have been calling me every day this week. |
Zaman İfadeleri
| İfade | Anlamı | Örnek |
|---|---|---|
| for | Bir süre (zaman uzunluğu) | I've been waiting for two hours. |
| since | Zamanda bir başlangıç noktası | She's been working here since 2019. |
| lately / recently | Yakın geçmişte | He's been working very hard lately. |
| all day / all week / all morning | Şimdiye kadarki bütün süre | It's been raining all day. |
Present Perfect ve Present Perfect Continuous
Her iki zaman da geçmişi şimdiye bağlar; ancak farklı noktalara odaklanırlar.
| Present Perfect | Present Perfect Continuous | |
|---|---|---|
| Odak | Sonuç ya da tamamlanma | Süre ya da devam eden etkinlik |
| Örnek | I've read three books this week. | I've been reading all day. |
| Zaman göndermesi | Sayı / ne yapıldığı | Ne kadar süredir / ne kadar zaman |
| Kendinize sorun | "Neyi bitirdim?" | "Bu ne kadar zamandır devam ediyor?" |
Durum Fiilleri — Sürekli Yapıda KULLANILMAZ
Unutmayın: Eylem yerine durum bildiren fiiller, Present Perfect Continuous da dahil olmak üzere sürekli yapılarda kullanılamaz.
- ❌ I have been knowing her for years. → ✅ I have known her for years.
- ❌ She has been wanting this job for months. → ✅ She has wanted this job for months.
- Sık kullanılan durum fiilleri: know, believe, understand, like, love, hate, want, need, own, belong, seem
Kanıta Dayalı Sorular ve Live / Work
- Bu zaman çoğunlukla yakın geçmişteki bir etkinliğin kanıtını gördüğümüzde kullanılır: Your eyes are red. Have you been crying? · You're all wet! Have you been swimming?
- Live, work, teach, study fiilleriyle her iki biçim de çoğunlukla doğrudur: I've lived / I've been living here for five years. Sürekli biçim durumun geçici olduğunu düşündürebilir: I've been living with my parents since I lost my job.
- Bu zaman, bitmiş bir zaman ifadesiyle kullanılmaz: I worked there in 2019 (
I've been working there in 2019değil).
Türkçedeki "-dır ... -iyorum" → have been + -ing
Türkçede süre bildiren ifadelerle şimdiki zaman kullanılır (İki saattir bekliyorum). İngilizcede ise Present Perfect Continuous gerekir:
| Türkçe | ❌ Sık yapılan hata | ✅ İngilizce |
|---|---|---|
| İki saattir bekliyorum. | I am waiting for two hours. | I've been waiting for two hours. |
| Sabahtan beri çalışıyor. | She is working since the morning. | She's been working since the morning. |
| Ne zamandır İngilizce öğreniyorsun? | Since when are you learning English? | How long have you been learning English? |
| Son zamanlarda iyi uyuyamıyorum. | I don't sleep well lately. | I haven't been sleeping well lately. |
Açıklamalı Örnekler
Özne
Fiil
Yardımcı fiil
Nesne
Sıfat
Zarf
Edat
Sözcüğün cümledeki görevini görmek için üzerine gelin.
subjectIauxiliaryhave beenverbstudyingobjectEnglishadverbfor three years.
↳ Şimdiye kadar devam eden eylem — for + süre.
subjectSheauxiliaryhas beenverbworkingadverball day—subjectsheverblooksadjectiveexhausted.
↳ Şu anda görünür sonucu olan yakın geçmişteki eylem.
auxiliaryHavesubjectyouauxiliarybeenverbwaitingadverblong?
↳ Devam eden bir eylemle ilgili soru.
Sık Yapılan Hatalar
I am studying English for two years.
→
I have been studying English for two years.
Şimdiye kadar devam eden eylemler için have been + -ing kullanılır.
She has working all day.
→
She has been working all day.
"Been", -ing'li fiilden önce gelmelidir.
They have studying since morning.
→
They have been studying since morning.
"Been" eksik — yapı have/has + been + -ing şeklindedir.
I have been study for an hour.
→
I have been studying for an hour.
Asıl fiil -ing biçiminde olmalıdır.
I have been knowing her for years.
→
I have known her for years.
"Know" bir durum fiilidir; sürekli biçimde kullanılamaz.
I'm waiting here since 9 o'clock.
→
I've been waiting here since 9 o'clock.
since + şimdiye kadar → Present Perfect Continuous.
I've been working there in 2019.
→
I worked there in 2019.
Bitmiş zaman (in 2019) → Past Simple.